Çekiş Direncini Anlamak
Çekiş, puroyu ilk hamlede çektiğinizde hissettiğiniz direncin genel adıdır ve purodan alınan keyfin önemli kısmını belirler. Rahat çekişte duman kolayca gelir, ama ağzı boğmaz ve dili yormaz, ve bu his oturumun başından sonuna kadar bozulmazsa puro hakkıyla beğenilir. Sıkı çekişte emmek zorlaşır, gevşek çekişte ise duman gereğinden hızlı gelir ve aroma dağılır. Mesela don tomas robusto puro kısa yapısıyla direnci net biçimde anlatır, toro puro ne kadar rahat ise geniş yapısı dolayısıyla yumuşak ve yayvan bir akış sağlar, yani ağız dumanla dolup taşmadan aromayı tanımaya fırsat verir. İki vitola yan yana denendiğinde aradaki değişim hemen görülür. Bu yüzden ilk birkaç çekişe özen vermek ve hissi kaydetmek işe yarar, ve bu fark yalnızca boyutla ilgili değildir, sarım biçimi ile yaprak kalınlığı da rol oynar. Tat tarafı da hava akışıyla yakından ilişkilidir, çünkü duman kısılınca aromanın yayılması da zorlaşır. Özetle çekişi anlamak, puroyu rahat değerlendirmenin temelidir, çünkü burada asıl mesele sayılardan çok damakta kalan rahatlıktır.
Sıkı Dolgu Neyi Değiştirir
Sıkı çekişin ilk işareti, çeneyi gereksiz çalıştıran ve dumanı bir türlü toplayamayan emme çabasıdır. Böyle bir hâlde duman azalır, tat kapanır ve yanma ucu ısınır, ve bu tablo tek başına puroyu başarısız saydırmaz, fakat özenli bir bakış ister. Sebebi genellikle dolgunun gereğinden sıkıştırılmış doldurulmasıdır, bazen de yaprakların yanlış yerleşmesidir. Bir örnek olarak choix supreme ne kadar rahat gibi yoğun bir yapıda direnç riski artar; el rey demi tasse ise kısa yapısıyla nispeten hafif bir akış sunmaya eğilimlidir, ve bu ısınma sert bir his bırakır, iyi bir puroyu bile olduğundan ağır gösterir. Nem ayrıca direnci artırır, nedeni şu ki ıslak yaprak şişerek hava yolunu daraltır. Bu yüzden sıkı çekişe hemen karar vermek yerine ilk olarak nem dengesine bakın, çünkü dış görünüşe ve elle yoklamaya güvenmek genellikle yeterli olmaz. Daha sonra kesimi ve dinlenme süresini kontrol edin, nedeni şu ki basit bir müdahale sık sık yeter. Tek başına sıkılık her zaman kalite sorunu anlamına gelmez, ve acele ettiğinizde basit bir direnç kalıcı bir kusur gibi hissedilebilir.
Gevşek Çekişin Belirtileri ve Sonuçları
Gevşek çekişte duman neredeyse çabasız ilerler, ama bu rahat bir işaret olmaz çünkü puroyu kısa sürede eritir. Puro çabucak tükenir, duman sert bir tona dönüşür ve tat yüzeysel kalır, ve bu gidiş kutudaki adetleri beklediğinizden erken tüketir, oturumu da böler. Sebebi çoğu zaman dolgudaki gevşekliklerdir, yani tütünün gerektiği kadar doldurulmamasıdır. Grand marshall yanma testi geniş gövdesine rağmen hava akışının eşit kalmasını amaçlayan bir harman; kon tiki ne kadar rahat ise kutudaki adetlerin birbirine benzemesi bakımından izlenen bir örnek sayılır, bu tabloda yapılacak en iyi hamle ısıyı dengede tutmaktır. Gevşeklik işareti edildiğinde çekişleri aralamak ısıyı düşürmeye yardımcı olur. Ucu nazikçe toplamak da bazen iş görür, yine de dolgu gerçekten boşsa tablo kalıcı olur, nem durumu da sorgulanmalıdır, çünkü kuruluk gevşekliği genellikle büyütür. O zaman kutudaki diğer adetleri denemek mantıklıdır. Bu yüzden aşırı rahat çekiş, tek başına kaliteli içim göstergesi sayılmaz, bu sebeple aynı kutudan çıkan adetler arasında bile küçük farklar çıkması olağandır.
Yakmadan Önce Çekiş Kontrolü
Kuru çekiş kontrolü, puroyu kestikten sonra ateşlemeden nazikçe çekip direnci anlamaktır. Bu hava kolayca ilerlerse durum yerindedir, yani puro yakılmaya elverişlidir, ve bu küçük hamle sonradan doğacak aksaklıkları büyük oranda azaltır. Hiç hava gelmiyorsa puro tıkalıdır; gereğinden çok gelirse açık olabilir. Taínos puro ne kadar rahat gibi orta gövdeli bir onluk kutu için bu deneme kolaydır; templarios puro çekişi nasıl ise sedir ve kakao notaları baskın bir puro olarak aynı yoklamaya açıktır, ve doğru yapıldığında puroya hiçbir hasar bırakmaz, merak eden herkes için basittir. Kuru tat de bu testte hafifçe fark edilir ve yakınca alınacak tadın habercisini verir. Puroda tuhaf bir ses varsa başlamadan evvel vazgeçmek akıllıca olur, ama ilk izlenim doğru çıksa bile yakıldıktan sonra tablo değişebilir. Testi kısacık tutmak iş görür, çünkü uzun süre çekmek ağza rutubet taşır. Sonucu not etmek ileride ölçü sağlar, ve bu alışkanlık deneyimli içicilerin çoğunda görülür, yeni başlayanlar için de güzel bir alıştırma yoludur.
Kesim Şeklinin Çekişe Etkisi
Kesim şekli çekişi doğrudan etkiler, çünkü dumanın çıkış yolu tam olarak kesimle oluşur. Fazla az bir kesim hava yolunu kısar, çok agresif bir kesim ise kapağı açar ve dumanı gereksiz çoğaltır, ve böylece ağza giren duman hacmi ölçülü kalır, tat da biraz daha belirgin açılır. Düz bıçaklı kesim pek çok vitolada yeterlidir, V kesim ise ince boylarda faydalıdır. Sıkı çekişli w.i.h. 20 gibi iri bir kutu ile fonseca cadetes ne kadar rahat gibi hafif bir seçenek değişik kesim seçimleri gerektirebilir, ve ince purolarda bu ayrıntı daha da önem kazanır, çünkü küçük bir hata hava yolunu anında bozar. İyi bilenmiş bir alet kapağı hırpalamaz. Körelmiş aletler ise örtü yaprağını ezerek çekişi düzensizleştirir, ama her puro için aynı kesim geçerli sayılmaz, deneyim yavaş yavaş en uygun ayarı belirler. Kesimi kapağın yarısını geçmeyecek kadar yapmak işe yarar. Şüphe durumunda başta az kesip sonra ihtiyaç olursa artırın, çünkü alınan parçayı geri koymak mümkün olmaz, ve bu ölçü puroyu kurtarır, sonraki denemeler için de pay sağlar.
Kuru ve Nemli Puro Farkı
Nem, çekişin en belirleyici kaynaklarından olarak görülür, çünkü tütün yaprağı havadaki neme paralel olarak şişer. Gereğinden nemli bir puro şişer, hava yolu kısılır ve çekiş güçleşir, ve bu ölçüm küçük bir aletle mümkündür, uzun vadede epey rahatlık verir. Fazla susuz puro ise gevrer, çekiş gevşer ve hızlı yanar. Cristales kavanoz yanma testi gibi kavanozda gelen adetler nem yönünden dikkatli saklanmalıdır; guantanamera cristales 10'lu ise onluk düzeniyle dengeyi kolayca sabitler, ve bu durum içim sırasında belirgin biçimde daha keskin bir duman getirir. Yerinde nem oranı sıklıkla yüzde yetmiş civarındadır. Bu denge çekişi tutarlı bırakır ve farklı günlerde içilen adetler arasındaki sapmayı törpüler, ve bu fark yalnızca bir iki puroda değil, aynı kutuda da hissedilir. Nem ölçer kullanmak tahmin yürütmekten çok daha sağlamdır. Puroyu kutusundan çıkarıp hemen yakmak yerine kısa bir an dinlendirmek ayrıca iyi gelir, ama acele etmeden dinlendirmek genellikle en iyi çözümdür. Düzenli denemelerde doğru nem düzeni, çekişin mevsimler arasında benzer kalmasını kolaylaştırır.
Vitola ve Çapın Çekişe Etkisi
Vitola ve gövde kalınlığı çekişin karakterini belirler, bu yüzden iki farklı purodan aynı direnci istemek adil sayılmaz. Kalın formlu puro çoğunlukla belirgin biçimde daha geniş bir hava yolu verir, ince olanlar ise nispeten zor olabilir, ve bu ayrıntı seçim yaparken çoğu zaman ihmal edilir, oysa deneyimi epey belirler. Tek cristales çekişi nasıl ince gövdesi dolayısıyla çekişi yüklemez; sıkı çekişli decimos beşli ise çok ince çubuklarıyla hızlı vakitte biter. Uzun ve hacimli vitolalarda duman daha uzun bir yol aldığı için daha rahat akar, ve yanma süresi de çapa ve boya paralel olarak kısalır. Bu yüzden direnç beklentisini boya ve çapa bağlı olarak kurmak doğrudur. İnce çubukta hafif sıkılık normal karşılanır, çünkü ince kesitlerde hava ve duman az alan bulabilir. Geniş çapta ise aynı sıkılık çok daha dikkat çekici görünür. Formları aynı ölçüyle değerlendirmemek daha adildir, ve karşılaştırma yaparken aynı boy, çap ve nem koşullarını korumak yorumları çok daha anlamlı yapar. Özetle çap ve boy beraber düşünüldüğünde, değerlendirmeyi adil tutmak mümkün olur.
Yanarken Hava Akışını Dengelemek
Yakma biçimi çekiş duygusunu şekillendirebilir, çünkü ateşin ilk dakikalarda ne kadar eşit yayıldığı sonraki yanışı belirler. Alevi puroya temas ettirmeden çevirerek ısıtmak düzgün yanmayı sağlar, ve bu sabır isteyen hazırlık sonradan çıkabilecek sorunların birçoğunu ortadan kaldırır. Eksik yakış tünel doğurur, tünel ise çekişi düzensizleştirir. Sıkı çekişli minutos puro kısa boyuyla hızla ateşlenir; kısa mola tekli minutos ise tek sunulduğu için yakış çalışması alışmaya elverişlidir, ve aynı düzen her vitolada küçük ayarlarla uygulanabilir. Çekişleri otuz saniye aralıklarla sürdürmek ısıyı dengeler. Sönen purolarda nazikçe hava verip tekrar ateşlemek genellikle yeterlidir, ama rüzgârlı ortamlarda bu denge zorlaşır, daha sık müdahale ister. Külü erken silkelemek yerine doğal dökülmeye izin vermek sıcaklığı dengede sabitler. Tünel derinleşirse ucu hafifçe yeniden ısıtmak kenarları toparlamak için yeter, çünkü bunaltıcı bir içim sıklıkla dikkatsiz bir yakıştan çıkar. Tüm bu adımlar bir araya gelince seans kesintisiz düzgün ilerler ve tat katmanları daha net hissedilir, hele uzun oturumlarda bu fark iyice ortaya çıkar.
Sıkı ve Gevşeği Dengelemek
Sıkı çekişi düzeltmek için ince bir aletle ucuna nazikçe geçit kurmak çözüm olabilir, ama gereğinden sert inmek içi bozabilir. Gevşek durumda ise çekişleri seyreltmek ve ucu biraz kapatmak fayda sağlar, ve bu sayede bir sonraki kutu için daha doğru bir karar almak basitleşir. Sıkı çekişli hediye seti gibi karışık setler farklı harmanları aynı kutuda gösterir; sıkı çekişli blue sampler ise yumuşak harmanları yan yana koyarak çekiş kıyası için alan açar. Aynı kutuda iki farklı direnç düzeyi görmek mümkündür, ve tatlımsı harmanların birçoğunda direnç daha rahat hissedilir. Bu farklılık sıklıkla sarım ve dolgu düzeninden doğar. Sorunlu adedi bir yana ayırıp geri kalanları yoklamak doğru olur, ve bu farklılık puro değerlendirirken başvurulabilecek en iyi kaynaklardan sayılır. Sabırla denemek birçok aksaklığı toparlar. Kısacası doğru kutu seçimi, içicinin sabrına da bakar, ve kendi eşiğinizi bilmek sonraki denemeleri oldukça hızlandırır. Bu sıralamayı her kutuda denemek, giderek hangi çekişin damağınıza uyduğunu gösterir, üstelik bu yaklaşım basit ve uygulaması kolay.
Puro Seçiminde Çekişi Puanlamak
İdeal çekiş çok sıkı da gereğinden gevşek de olmayan orta bir seviyedir, ama bu noktanın tam yeri kişiden kişiye ayrışır. Her puroya çekiş açısından değer vererek izlemek zamanla net bir kalıp ortaya koyar, ve bu yaklaşım yalnızca puro seçerken değil, saklama düzenini kurarken de yol gösterir. Bourbon collection çekişi nasıl vanilya ve karamel notalarıyla dengeli bir seyir sağlar; grand rothschild çekişi nasıl ise geniş formuyla bol duman geçişi oluşturur. İki puroyu kıyaslamak çekişin hangi yönde şekillendiğini öğretir, ve kısa notlar bile aylar sonra hangi purolara yeniden dönüldüğünü açıklar. Özetle sıkı ya da gevşek çekiş tek bir ölçüyle açıklanmaz, nem, sarım, kesim ve yakış benzeri etkenlerin toplamıyla değerlendirilmelidir. Bu bakış çabuk kararları azaltır, ama tek bir oturuma bakarak sert bir hüküm vermek doğru olmaz. Notlarınız biriktikçe beğeninize denk direnç seviyesi ayrıca belirginleşir. Bu sayede her oturum bir öncekinden ders olarak işler, ve denge arayışı, sonunda kişinin kendi damak zevkine uygun bir düzen oturtmasıyla tamamlanır.