Churchill Formatı Neyi Anlatır
Puro sohbetlerinde Churchill adı, aşağı yukarı on sekiz santim uzunluğundaki ve kırk yedi halka çapındaki klasik ölçüyü anlatır. Bu boy, kısa formatlara göre belirgin biçimde daha uzun bir içim süresi tanımlar; çoğu zaman bir saati aşar. Punch 48 kutu seçimi ile punch 8-9-8 kutusu gibi daha derli toplu kutuları yan yana düşündüğünüzde, uzunluk farkı kolayca görülür. Uzun gövde, dumanın ağıza ulaşmadan önce daha fazla yol katetmesini sağlar ve böylece ısı daha ılımlı kalır. Başlamadan önce bir saatlik boş vakit bulmak hem keyif hem de düzgün yanma için yerinde bir adımdır. Telaşlı bir içici için bu boy doğru seçim olmaz; sakin bir akşam isteyen kişiye ise uyar. Ateşleme ilk üçte birde oturduğu için başlangıçta yavaş gitmek tüm içimin gidişatını şekillendirir. Uzun bir formatta tadın gelişimini izlemek, kısa boylarda kaçırılan ince geçişleri yakalamanızı kolaylaştırır. Kısacası bu format vakit ister ama emeğin karşılığını verir, üstelik uzun bir oturumda damağın ısınması, tütünün ilk dakikalardaki sertliğinden sonra oturmasını ve ortadaki derin bölümün ortaya çıkmasını beklemek de anlam kazanır.
Double Corona Formatına Yakından Bakış
Double Corona, genellikle on dokuz santimi ve elli civarı halka çapını yakalar; yani Churchill'den bir kademe daha iri ve daha geniş durur. Kalın çap, kor yüzeyini genişletir ve dumanı serinletir. Punch double corona bu sınıfın tipik bir örneğidir; punch duke puro ise aynı kalınlık düşüncesini başka bir dengeyle ortaya koyar. İki örnek yan yana konduğunda, çap büyüdükçe aromanın açılış temposunun yavaşladığı açıkça görülür. Üçte birlik bölümler arasındaki geçişler de çok daha net ayırt edilir, çünkü her bölüm kendi karakterini acele etmeden ortaya koyar. Ateşin yüzeyi geniş olduğu için bu boyda ağır ağır ilerleyen bir içim ortaya çıkar ve puro elde tutulduğunda bile kendini hissettirir. Külün uzun süre düşmeden durması da bu formatın sevilen yanlarından biridir. Bu nedenle iri çaplı bir puro, alışkın damağa daha çok anlatacak şey verir, ayrıca bu kadar geniş bir çapta dilimlerin ağızda yayılma biçimi arttığı için içici, her bölümü ayrı ayrı değerlendirme imkanı bulur.
Uzun Puro İçin Zaman Planı
Double Corona boyunda bir puro yakmadan önce, akşamın geri kalanını düşünmek gerekir. Seksen dakikayı aşabilen oturumlar, bildirim ya da ziyaretçi yüzünden kesilirse keyfi bozulur. Mantua puro nasıl gibi büyük bir kutudan çıkan puro, böyle bir vakti bekler. Short de punch kutusu ise aynı çizginin kısa kolunu anlatır ve yarım saatlik bir molaya uyar. Hafta içi küçüğünü, hafta sonu büyüğünü yakmak akla yatkın bir düzendir. Telefonu kapatmak ve ortamı baştan düzenlemek de yardımcı olur. Külü silkelemek için bir kül tablası, ateşlemek için uzun bir kibrit ya da gazsız bir çakmak hazır tutulmalıdır. Yanına bir bardak su ve koyu bir kahve koymak da içimi daha keyifli kılar. Bütün bu hazırlıklar yapıldığında puroyu ateşlemek için sakin bir elle oturmak yeterlidir. Uzun içimde telaşa kapılmamak asıl kuraldır, bu yüzden en iyi oturumlar genellikle önceden planlanmış, telefonların sessize alındığı, yanında uzun bir sohbetin ya da dingin bir manzaranın eşlik ettiği akşamlarda ortaya çıkar.
Gigante ve Geniş Çaplı Puroların Yapısı
Halka çapı altmışa yaklaşınca puro, sade bir çubuktan çok ağır bir gövdeye benzemeye başlar ve elde tutuşu bile değişir. Koyu harmanlı signature gigante bu sınıfa ait olur ve koyu harmanını geniş kesitte bolca taşır. Super selection no.1 puro ise belirgin biçimde daha geleneksel ölçülerde kalır ve aradaki fark ilk bakışta anlaşılır. İkisini yan yana tutan biri, kalınlığın duman hacmini ne kadar etkilediğini kolayca görür. Geniş çapta duman daha tok ama çoğu zaman daha ılımlı gelir, çünkü ısı geniş bir yüzeye yayılır. Tütünün yoğunluğu çapla karıştırılmamalıdır; kalın olan her puro ağır, ince olan her puro hafif sayılmaz. Çap yalnızca içimin süresini ve duman hacmini belirler. Harmanın dolgunluğunu belirleyen şey ise yaprakların cinsi, olgunluğu ve sarımdaki düzenidir, nitekim kalın bir puroda tatların birbirine karışmadan art arda dizilmesi için hem harmanın hem de çapın uyumlu olması gerekir ve bu uyum ancak sabırla tadılarak fark edilir, aceleyle içilen bir purodan ise pek bir şey öğrenilmez. Bu yüzden büyük çaplı bir puroya başlarken kendinize yeterince zaman tanımanız gerekir.
Uzun Puroya Geçmeden Önce Sampler Denemek
Uzun bir puro hakkında karar vermeden önce, benzer ölçüde birkaç harmanı tatmak akıllı bir başlangıçtır. Blackbird sampler nasıl altı adetlik bir seçki olarak aynı boyda art arda deneme imkanı sağlar. World sampler robusto ise beş ayrı örtü yapısını aynı ölçüde buluşturur. Robusto yarım saati hayli geçer, uzun bir puroya kıyasla çok daha az zaman alır. Her denemenin ardından iki satırlık bir kayıt tutmak yardımcı olur. Hangisinde toprak, hangisinde sedir ya da baharat belirginleşti diye not etmek iyidir. Bu küçük arşiv, bir sonraki seçimde hangi yaprak tipinin damağa daha yakın geldiğini gösterir. Aynı günün farklı saatlerinde denemek, yorgunluğun ya da açlığın tadı nasıl yönlendirdiğini de anlatır. Damak haritası oluştuktan sonra hangi harmanın uzun bir akşama yakışacağına karar vermek çok daha kolaylaşır, böylece hafta sonu için ayrılan uzun boylu bir puroyu seçerken elinizde yalnızca bir fikir değil, birkaç somut karşılaştırma toplanmış olur ve yanlış bir tercihin ihtimali düşer.
Altmış Halka Çapı ve Gigante Uzunluk
6x60 sampler kutusu kalın halkalı boylara giriş için sade bir seçki sunar; geniş çap, acemi bir içicinin bile dumanı rahatça taşımasına yardım eder. Macanudo inspirado serisi ise uzun gigante kalıbını dolgun bir harmanla buluşturur. Altmışlık çapta kor enli olduğundan puro yavaş ilerler ve bu da içimi bir saati rahatça geçen bir oturuma taşır. Bunun yansıması olarak duman serin kalır, damakta daha yumuşak bir his oluşturur. Ancak çap büyüdükçe düzgün yanmak zorlaşabilir. Başlangıçtaki ateşlemede tabanı eşit ısıtmak, ilerleyen dakikalarda yan yanmayı önler. Yan yanma görülürse ucu hafifçe çevirerek ya da külü silkeleyip yeniden ateş vererek toparlamak mümkündür. Çapı büyütmek bir puroyu daha ağır yapmaz, yalnızca daha geniş kılar, nitekim en kalın purolarda bile ateşin eşit ilerlemesi, yalnızca kaliteli sarımın değil, içicinin ilk birkaç dakikadaki özeninin de sonucudur ve bu ayrıntıyı öğrenen biri sonraki purolarda çok daha rahat ilerler. Kısacası küçük bir dikkat, uzun bir akşamın tamamına yansır ve sonuçta hem tat hem de yanma çok daha dengeli olur.
Uzun Purolarda Doğru Başlangıç
Uzun bir puroda başlangıç kesimi temiz atılmalıdır. Başın yalnızca küçük bir kısmını almak doğrudur, fazlası çekişi gevşetip yanmayı bozabilir. Gazsız bir ateşleyici ya da odun çubuk kullanmak tada koku bulaşmasını engeller. Cepte taşınan undercrown coronets gibi küçük bir boy çabuk toparlanır, bu yüzden kesim hatası daha az hissedilir. Baharatlı vegafina nicaragua gibi dolgun bir yapı ise ısıya daha titiz ilerlemeyi gerektirir. Dumanı acele çekmek ısıyı artırır ve aromayı bozar. Her dakikada bir ya da iki çekiş çoğu zaman rahat eder. Ateş sönerse panik yapmadan külü temizleyip puroyu yeniden tutuşturmak sorun değildir. Kısa dinlenme araları da dumanı dengeler, tadın her aşamada daha temiz kalmasına yardım eder. Puroyu ağızlıktan ıslatmadan, dudaklar arasında hafifçe taşımak da bitişe kadar temiz bir tat korur, nitekim uzun bir oturumun sonunda bile puronun temiz bir tat bırakması, başlangıçtaki küçük hamlelerin ne kadar düzenle yapıldığına ve içimin boyunca dumanın hangi tempoda çekildiğine bağlıdır. Bu yüzden çekişlerin arasını açmak, külü sert silkelememek ve yanma hattını gözle takip etmek iyi bir başlangıçtır.
Humidor Düzeni ve Uzun Boylar
Kalın ve uzun purolar, kuru ortamda hızla yıpranır; özellikle örtü yaprağı nemsiz havada hemen gevşer. Yüzde altmış beş ile yetmiş arası nem ve yaklaşık yirmi derece sıcaklık, çoğu humidor için bilinen aralıktır. Quai d'orsay ambassadeur puro ile baalbeck puro nasıl gibi ellilik kabinet kutular, aylara yayılan bir arşiv kurmak isteyenler için değer kazanır. Kutuyu gereksiz yere kaldırmak dengeyi sarsar. Yeni bir nemlendirici eklerken damıtık su kullanmak önerilir. Yeni gelen purolara bir süre ortama alışma zamanı bırakmak da yerinde olur. Purolar arasında hava dolaşabilsin diye kutuyu aşırı sıkıştırmamak gerekir. Nem göstergesini zaman zaman ikinci bir ölçerle sınamak faydalıdır. Güneş gören pencere kenarından ve ısı kaynaklarından uzak bir köşe bulmak en doğrusudur, bunun dışında purolar birbirinin kokusunu çabuk aldığı için aynı kabın içinde çok farklı kokulu ürünleri karıştırmamak ve her kutunun içine düzenli bir not koymak da uzun vadede düzen sağlar. Düzenli bir kayıt, hangi kutunun ne kadar süre dinlendiğini hatırlamanıza da yardım eder.
Belicoso ile Churchill Arasındaki Fark
Belicoso sivri başıyla tanınır; Churchill ise düz kapaklıdır ve bu fark içimin ilk dakikalarında hemen hissedilir. Sivri uçlu belicoso royal dumanı dar bir noktada toplar, bu yüzden ilk dakikalarda gövde daha net gelir. Limon kabuklu capitolio gibi daha ferah bir profil, iki formda da aynı özenle kıyaslanabilir ve farkı ortaya serer. Düz uç kesimi sadeleştirir, sivri uç ise dikkat bekler. Uçtan gereğinden fazla dilimlemek çekişi hafifletir. Sivri uçlu formlarda ağızlık yönü daraldığı için duman toplanır, düz uçlarda ise daha geniş bir yüzeye açılır. Bu ayrım, aynı harmanın iki farklı kalıpta ayrı ayrı anlaşılmasına yol açar. Kesim aleti olarak keskin bir giyotin ya da çift bıçaklı bir makas tercih etmek yırtılmayı engeller. Seçim çoğu zaman alışkanlığa ve kişisel zevke bağlıdır, ayrıca kesim şeklinin tercih edilmesinde kişisel alışkanlıkların yanı sıra ateşleme alışkanlığının ve elde bulunan aletin de payı büyük olduğu için iki formu da deneyip aradaki farkı kendi gözleminde görmek en doğru karardır.
Puro Akşamı İçin Eşlik Seçimi
Uzun bir puroyu rahatça içmek istiyorsanız, ortam da hesaba katılmalıdır. Koyu kahve ya da demli çay çoğu içicinin vazgeçilmez eşlikçisidir; su ya da soda ise damağı tazeler. Bal mumu tonlu clemenceau kavrulmuş badem tarafıyla kahveye yakışır, tatlılığı şekerden değil kuruyemişten aldığı için ağırlaşmaz. Quai d'orsay coronas ise daha kremsi duruşuyla hafif içeceklere denk düşer. Ağır bir sofradan hemen sonra yakmak yerine kısa bir süre ara vermek tercih edilir. Ortam havadar ve sakin olmalıdır; kapalı ve havasız bir odada duman birikir. Sohbet eşliğinde içildiğinde uzun bir puro kendiliğinden akar, yalnız içildiğinde ise daha yavaş tadılır. Rahat bir koltuk, yeterli ışık ve elinizin altında bir kül tablası da akşamı bütünler, bu nedenle uzun bir puro için ayrılan akşam yalnızca tütünden değil, yanındaki içecekten, koltuktan, ışıktan ve sohbetten de oluştuğu için her ayrıntıyı önceden düşünmek keyfi derinleştirir. Bütün bunlar bir araya geldiğinde, uzun bir puro sıradan bir molanın ötesinde, akşamın merkezinde yer alan küçük bir alışkanlığa dönüşür.